א ברודער דארף אונז היינט

עס איז שווער צו שרייבן די שורות, ווייל הינטער יעדן ווארט ליגט א שטוב, א טאטע, א מאמע, קינדער — און א מציאות וואס קיינער פון אונז זאל קיינמאל נישט דארפן פארשטיין פון דער נאנט.

עס רעדט זיך פון א חשוב'ן אינגערמאן, א ירא שמים און בעל־פרנסה, וואס ארבעט שווער און האט זיין גאנץ לעבן געוואלט איין זאך: אהיימברענגען פרנסה בכבוד און נישט דארפן צוקומען צו קיינעם. ווער עס טרעפט אים אויפ'ן גאס וועט קיינמאל נישט חלומ'ן וואס גייט פאר אונטער דעם פנים. ער שמייכלט, ער רעדט נארמאל, ער גייט צו דער ארבעט. אבער אונטער דעם שמייכל גיסן זיך שוין לאנג הייסע טרערן, און אינעווייניג בלוטיגט א טאטע'ס הארץ.

אין זיין שטוב געפינט זיך א דיאגנאזירטע טאכטער, רח"ל.

פון דעם טאג וואס די בשורה איז אריינגעפאלן אין שטוב האט זיך דאס לעבן געטוישט. ווען א קינד איז נישט געזונט, הערט די וועלט אויף צו ארבעטן לויט די געווענליכע חשבונות. מען פרעגט שוין נישט וואס קאסט עס. מען פרעגט נישט צי מען קען זיך עס ערלויבן. א טאטע זעט זיין קינד און טוט וואס א טאטע טוט: אלעס.

ער פארט, ער לויפט, ער באצאלט, ער בארגט. ער פארפאסט ארבעט און כאפט צוריק ארבעט. ער שלאפט נישט ביינאכט און אינדערפרי שטייט ער ווידער אויף, ווייל די קינדער דארפן עסן און די בילס פרעגן נישט וואס עס גייט פאר אין שטוב.

ברוך השם, חשוב'ע חסד־ארגאניזאציעס האבן זיך אריינגעלייגט אין דעם ריזיגן מעדיצינישן עול. זיי העלפן מיט די באהאנדלונגען און מיט גרויסע הוצאות וואס א פשוט'ע משפחה וואלט קיינמאל נישט געקענט טראגן אליין.

אבער דאס לעבן צווישן איין באהאנדלונג און דער צווייטער דארף אויך באצאלט ווערן.

דער גראסערי ווייסט נישט אז א קינד איז קראנק. דער לענדלארד ווייסט נישט. דער געז־ביל און עלעקטריק־ביל ווייסן נישט. און ווען פרייטאג קומט, דארף א טאטע נאך אלץ אהיימברענגען א שבת אין שטוב.

כמעט יעדן ערב שבת פעלט אים $500 ביז $1,000.

נישט פאר קיין וואקאציע. נישט פאר לוקסוס. נישט פאר א נייע קאר אדער שיינע מעבל. פאר ברויט און מילך, פאר א שבת־ארדער, פאר געז און עלעקטריק, פאר די פשוט'סטע זאכן וואס א שטוב דארף האבן.

און יעצט קומט דער יו״ט־סעזאן.

די צייט וואס אין א נארמאלע שטוב גרייט מען זיך מיט שמחה, איז ביי אים געווארן נאך א בארג וואס שטייט פאר די אויגן. די קינדער דארפן קליידער און שיך. דער פרידזש דארף אנגעפילט ווערן. עס דארף זיין פלייש און פיש אויפ'ן יו״ט־טיש. עס זענען דא די סעודות, די איינקויפן, די סוכה, ד' מינים און אלע אנדערע הוצאות וואס קומען איינס נאכ'ן צווייטן.

מען רעדט נישט פון קיין מותרות. מען רעדט פון דעם מינימום וואס א אידישע שטוב דארף האבן ווען ימים טובים קומען.

און ווען מען גייט אריין אין דעם סעזאן שוין מיט א נעגעטיוון באנק־קאנטע, מיט חובות אויפ'ן האלז און מיט א וואכנדיגן חסרון פון הונדערטער דאלארן, ווערט יעדע פשוט'ע יו״ט־הוצאה נאך א שטיין אויפ'ן הארץ.

שטעלט אייך פאר א טאטע וואס גייט מיט זיין קינד קויפן א פאר שיך, און בשעת דאס קינד זוכט אויס וועלכע עס געפעלט אים, רעכנט דער טאטע אין קאפ וועלכער טשעק וועט דערפאר נישט קענען געדעקט ווערן.

א מאמע דארף קענען אריינגיין אין גראסערי און איינקויפן פאר יו״ט, אן דעם וואס יעדער שטיקל פלייש אויפ'ן וואגן זאל איר דערמאנען וויפיל געלט איז נישטא.

די קינדער דארפן נישט וויסן וואס דער באנק־קאנטע זאגט. זיי האבן שוין גענוג מיט וואס צו לעבן. זיי דארפן א יו״ט. זיי דארפן א טאטע און מאמע וואס קענען זיך אראפזעצן צום טיש און כאטש פאר אפאר שעה נישט טראכטן פון דעם קומענדיגן ביל.

און דער טאטע וויל זיי דאס געבן.

ער וויל נישט קיין פראכט. ער וויל נישט קיין איבערגעטריבענע שמחות. ער וויל קענען אהיימברענגען א פשוט'ן אידישן יו״ט — מיט עסן אויפ'ן טיש, בגדים פאר די קינדער און אביסל מנוחת הנפש אין שטוב.

אבער ער קען עס יעצט נישט אליין.

און ער האט נישט געבעטן.

ער האט געקוועטשט די ציין און געשוויגן. ער האט געבארגט דא, געדרייט דארט, אפגעשטופט א חוב, געדעקט א טשעק, גענומען פון מארגן כדי צו קענען איבערלעבן היינט. אלעס כדי זיינע קינדער זאלן נישט שפירן. אלעס כדי מענטשן זאלן נישט וויסן. אלעס כדי צו קענען בלייבן דער טאטע וואס ברענגט אהיים פרנסה, נישט דער רחמנות וואס דארף קלאפן אויף יענעמ'ס טיר.

ביז א נאנטער ידיד האט באמערקט אז אונטער דעם "אלעס איז גוט" איז גארנישט גוט. ער האט אים אפירגענומען און געפרעגט, ביז די וואנט איז איינגעפאלן — און מיט איר זענען ארויסגעקומען די טרערן און די ביטערע אמת.

דער אינגערמאן איז אונטער א לאסט פון כמעט $50,000 חובות.

פופציג טויזנט דאלאר.

נישט פון פארברענגען. נישט פון לעבן ברייט. נישט פון שלעכטע חשבונות.

פון א טאטע וואס האט נישט געקענט זאגן פאר זיין קינד: "איך קען זיך דאס נישט ערלויבן."

פון א טאטע וואס האט געקוקט אויף זיין טאכטער און געזאגט: איך וועל דיר געבן וואס איך קען, און אויב איך האב נישט — וועל איך בארגן.

און יעצט שטייט ער דארט. ער ארבעט נאך אלץ. ער פרובירט נאך אלץ. ער וויל נישט קיין מתנות און נישט קיין רחמנות. ער וויל נאר קענען כאפן דעם אטעם, אראפנעמען דעם בארג וואס דריקט אים צו דער ערד, און צוריק קענען לעבן פון זיין אייגענער ארבעט.

דערפאר זענען מיר די וואס בעטן.

נישט ער.

מיר קענען נישט וויסן אז א ברודער פון אונז גייט יעדן פרייטאג אהיים מיט א קראנק קינד אין הארץ און א נעגעטיוון באנק־קאנטע אין קאפ — און זיך מאכן ווי מיר האבן נישט געזען.

מיר קענען אים נישט אוועקנעמען זיין צער. מיר קענען נישט איבערנעמען די נאכט ווען א טאטע ליגט וואך און טראכט וועגן זיין קינד. מיר קענען נישט צוריקגעבן די משפחה די יארן פון פחד און טרערן.

אבער איין זאך קענען מיר יא.

מיר קענען אראפנעמען פון זיינע פלייצעס דעם חלק וואס ווערט געמאסטן אין דאלארן.

אויב איינער קען געבן $18 — איז עס $18 ווייניגער וואס ער דארף בארגן. אויב איינער קען $100 — איז עס א גראסערי־ארדער. אויב איינער קען $500 — קען דאס מיינען א פרייטאג אדער ערב יו״ט וואס ער דארף נישט זיצן און אויסרעכענען וועלכער ביל קען ווארטן ביז קומענדיגע וואך.

די הילף יעצט איז נישט בלויז צו באצאלן אלטע חובות. עס איז צו פארמיידן אז דער קומענדיגער יו״ט־סעזאן זאל אים אריינשטופן נאך טיפער אין דעם גרוב.

אויב מיר נעמען זיך צוזאם, יעדער לויט זיינע כוחות, קענען מיר נישט בלויז צוזאמענשטעלן געלט. מיר קענען אויפהייבן א טאטע וואס איז שוין צו לאנג געשטאנען אליין אונטער א לאסט וואס איז צו שווער פאר איין מענטש.

לאמיר אים נישט ווארטן ביז ער וועט זיך ברעכן גענוג שטארק צו קענען בעטן.

לאמיר אים העלפן יעצט.

לאמיר כאטש דעם יו״ט נישט לאזן א טאטע זיצן ביים טיש מיט א שמייכל פאר די קינדער, בשעת אינעווייניג גיסט זיך אים דאס הארץ פון פחד וויאזוי ער וועט באצאלן דערפאר מארגן.

לאמיר אראפנעמען פון זיינע פלייצעס וואס מיר קענען — כדי ער זאל האבן די כוחות ווייטער צו טראגן דאס וואס מיר קענען אים נישט אוועקנעמען.

איך שיק דיר דאס נישט בלויז אלס א מעסעדזש צום ליינען. איך וויל דיר אויך פערזענליך אנרופן פאר א נתינה פאר דעם חשוב'ן צוועק. לאז מיר ביטע וויסן ווען עס איז דיר די בעסטע צייט היינט אדער מארגן צו רעדן פאר אפאר מינוט.

יעדע נתינה, גרויס אדער קליין, איז דא נישט בלויז נאך א נדבה. עס איז נאך א שטיקל חוב אראפ, נאך א שבת אדער יו״ט וואס קען אריינקומען מיט אביסל מער מנוחת הנפש, און נאך א שטיקל לופט פאר א טאטע וואס פרובירט מיט אלע כוחות זיך צו האלטן.

און זאל דער רבונו של עולם, דער רופא נאמן, שיקן א רפואה שלימה פאר זיין טאכטער בתוך שאר חולי ישראל, און יעדן וואס וועט עפענען דאס הארץ און די האנט זאל דער אייבערשטער צוריקבאצאלן מיט געזונט, נחת, הרחבת הדעת און שפע פרנסה, און מיר זאלן אלע קענען געבן צדקה נאר פון דער גוטער זייט — און קיינמאל נישט וויסן פון אזעלכע טרערן.